Nếu doanh nghiệp của bạn phụ thuộc vào bạn, thì bạn chưa sở hữu một doanh nghiệp. Bạn chỉ đang sở hữu một công việc.
Lần đầu đọc câu nói này, tôi thấy khá khó chịu.
Tôi nghĩ:
“Mình bỏ vốn, mình chịu rủi ro, mình làm từ sáng đến tối. Sao lại bảo mình chỉ đang sở hữu một công việc?”
Nghe có vẻ vô lý.
Nhưng càng làm doanh nghiệp, tôi càng thấy câu nói này đáng để suy ngẫm.
Hãy thử trả lời một câu hỏi rất đơn giản.
Nếu ngày mai bạn nghỉ làm một tháng…
Doanh nghiệp của bạn sẽ thế nào?
Nhân viên vẫn biết phải làm gì?
Khách hàng vẫn được phục vụ như cũ?
Đơn hàng vẫn được xử lý?
Tiền vẫn đều đặn chảy về tài khoản?
Hay điện thoại của bạn sẽ đổ chuông từ sáng đến tối vì ai cũng đang chờ bạn quyết định?
Nếu mọi việc đều phải đợi bạn…
Thì có lẽ doanh nghiệp của bạn chưa vận hành bằng hệ thống.
Nó đang vận hành bằng chính bạn.
Đây là điều tôi thấy ở rất nhiều doanh nghiệp nhỏ.
Sếp là người bán hàng giỏi nhất.
Sếp chốt hợp đồng.
Sếp tuyển dụng.
Sếp đào tạo.
Sếp xử lý khiếu nại.
Sếp duyệt chi.
Sếp kiểm kho.
Sếp giải quyết mọi vấn đề phát sinh.
Mọi thứ đều cần sếp.
Thoạt nhìn, điều đó khiến người chủ cảm thấy mình rất quan trọng.
Nhưng nhìn ở một góc khác…
Đó lại là dấu hiệu của một doanh nghiệp rất mong manh.
Bởi chỉ cần người chủ mệt.
Doanh nghiệp cũng bắt đầu chậm lại.
Nhiều người nói:
“Không có tôi thì nhân viên không làm được.”
Có thể đúng.
Nhưng hãy thử hỏi thêm một câu khó hơn.
Liệu nhân viên thật sự không làm được…
Hay vì suốt nhiều năm qua, bạn chưa từng xây dựng một hệ thống để họ có thể tự làm?
Đó là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Tôi từng gặp một anh chủ xưởng.
Anh rất tự hào khi nói:
“Ở đây không ai hiểu công việc bằng anh.”
Tôi chỉ hỏi lại:
“Nếu ngày mai anh phải nhập viện hai tháng thì sao?”
Anh cười.
Rồi im lặng.
Có lẽ lúc đó anh nhận ra…
Điều mình xây suốt nhiều năm không phải là một doanh nghiệp.
Mà là một công việc có thu nhập cao.
Doanh nghiệp thực sự không được đo bằng việc người chủ bận đến đâu.
Nó được đo bằng khả năng vận hành khi người chủ không có mặt.
Đó cũng là lý do những doanh nghiệp lớn luôn đầu tư rất nhiều vào quy trình, đào tạo, tiêu chuẩn, văn hóa và phân quyền.
Họ không xây doanh nghiệp để mình bận hơn.
Họ xây doanh nghiệp để mình ít phải xuất hiện hơn trong những công việc hằng ngày.
Nghe có vẻ nghịch lý.
Nhưng đó mới là lãnh đạo.
Rất nhiều người muốn mở thêm chi nhánh.
Muốn tăng doanh thu.
Muốn nhân đôi quy mô.
Nhưng lại chưa từng tự hỏi:
“Chi nhánh đầu tiên đã thật sự có thể tự vận hành chưa?”
Bởi bạn không thể nhân bản một hệ thống mà ngay từ đầu đã phụ thuộc vào một con người.
Cuối cùng, tôi nghĩ mỗi chủ doanh nghiệp nên tự hỏi mình một câu vào cuối mỗi năm.
“Năm nay, công ty của mình đã bớt phụ thuộc vào mình ở điểm nào?”
Nếu câu trả lời vẫn là “chưa có gì thay đổi”…
Thì có thể bạn đang rất chăm chỉ.
Nhưng chưa chắc đang xây dựng một doanh nghiệp.
Có khi…
Bạn chỉ đang tự tạo cho mình một công việc với thật nhiều áp lực hơn mà thôi.
Một CEO giỏi không phải là người khiến công ty không thể thiếu mình.
Một CEO giỏi là người xây được một doanh nghiệp vẫn vận hành đúng ngay cả khi mình không có mặt.
Bài viết đã đăng trên fanpage Bình Giấy.
